Wanneer zijn goederen 'niet gebruikt' volgens Hof van Justitie?

Douaneschuld zou teniet moeten gaan wanneer goederen ‘niet gebruikt’ EU weer verlaten
In de praktijk komt het geregeld voor dat verplichtingen voor goederen die onder douanetoezicht de EU zijn binnengebracht niet worden nageleefd. Als gevolg daarvan zijn dan alsnog douanerechten verschuldigd over die goederen. Sinds drie jaar is het volgens het Douanewetboek van de Unie mogelijk dat die schuld tenietgaat als wordt aangetoond dat goederen niet zijn gebruikt of verbruikt en de goederen bovendien de EU hebben verlaten. De Zweedse rechter heeft het HvJ EU gevraagd wat onder gebruikt moet worden verstaan. Voor de praktijk een belangrijke kwestie, nu daarmee meer duidelijkheid komt over de mogelijkheid voor het tenietgaan van een douaneschuld die in feite onrechtvaardig was. Op basis van onze ervaring, lopen wij graag vooruit op de beslissing van het Hof.
1 nov 2019 Laatst gewijzigd: 16 nov 2019 Jurisprudentie mr. Arjan Wolkers

Achtergrond art. 124 lid 1 onder k Douanewetboek van de Unie

Wanneer goederen de EU worden binnengebracht moeten daarover in principe douanerechten worden betaald. Wanneer goederen echter na binnenkomst onder een bijzondere regeling worden geplaatst, bijvoorbeeld douanevervoer, opslag in een douane-entrepot of actieve veredeling, kunnen douanerechten achterwege blijven, dan wel worden uitgesteld. De goederen blijven dan onder douanetoezicht. In de praktijk komt het geregeld voor dat verplichtingen die zijn verbonden aan het douanetoezicht niet in acht worden genomen. Als gevolg daarvan ontstaat dan een douaneschuld op de voet van artikel 79, lid 1, Douanewetboek van de Unie (DWU) wegens niet-naleving van verplichtingen. Indien de goederen echter de EU alweer hebben verlaten en niet in de EU zijn gebruikt of verbruikt, dan worden douanerechten geheven over goederen die niet op de vrije markt zijn gekomen. Materieel gezien zouden op dergelijke goederen geen douanerechten moeten rusten, terwijl op formele gronden dus toch een douaneschuld ontstaat. 

In het DWU, dat het CDW verving en op 1 mei 2016 in werking trad, is voorzien in een herstelmogelijkheid van die formele schuld. In artikel 124, lid 1, onder k is een algemene bepaling opgenomen die het mogelijk maakt dat een douaneschuld wegens niet-naleving van verplichtingen weer tenietgaat. Daarvoor moet men tegenover de douaneautoriteiten aantonen dat de goederen niet in de EU zijn gebruikt of verbruikt en het douanegebied van de Unie hebben verlaten. Omdat deze bepaling niet voorkwam in het CDW is over deze bepaling nog geen HvJ-jurisprudentie en heeft Zweden op dit punt dus een primeur.

Wat speelt er in de Zweedse zaak?

In de zaak die door de Zweedse rechter aan het Hof van Justitie EU is voorgelegd, heeft de belanghebbende op 23 november 2017 goederen onder de regeling actieve veredeling gebracht en deze vervolgens op 11 december 2017 uitgevoerd. Vervolgens moest de belanghebbende, als voorwaarde voor de correcte beëindiging van de regeling actieve veredeling, binnen een daarvoor vastgestelde termijn een zogenoemde aanzuiveringsafrekening insturen naar de douane. De belanghebbende had deze aanzuiveringsafrekening echter te laat ingestuurd. Er ontstond derhalve een douaneschuld, omdat niet alle verplichtingen in acht waren genomen. Wel stond vast dat de goederen reeds waren uitgevoerd. De belanghebbende is in deze procedure van mening dat de goederen niet gebruikt zijn in de zin van artikel 124 lid 1, onder k DWU en dat de douaneschuld – nu de goederen zijn uitgevoerd – is tenietgegaan. Wij zijn het met deze visie eens.

Wat is gebruiken in de zin van art. 124 DWU?

De vraag is derhalve wat onder gebruiken in de zin van voornoemde bepaling van artikel 124 DWU moet worden verstaan. Dient daaronder ook te worden begrepen het enkele bewerken van goederen onder actieve veredeling? Bij de beantwoording van deze vraag is vooral van belang welk gebruik in deze bepaling wordt beoogd. 

Het gaat naar onze mening om ‘gewoon’ gebruik, dat wil zeggen gebruik overeenkomstig de aard van het product c.q. overeenkomstig het gebruiksdoel van het product. Zodra deze na het op onregelmatige wijze binnenbrengen zijn gebruikt overeenkomstig hun gebruiksdoel doet wederuitvoer de douaneschuld niet tenietgaan. 

Onze visie is dan ook dat het enkele bewerken van goederen onder actieve veredeling geen ‘gebruiken’ is in de zin van artikel 124, DWU. De regeling actieve veredeling is immers juist bedoeld zodat niet-EU-goederen in het douanegebied van de EU bewerkt of verwerkt kunnen worden zonder dat invoerrechten moeten worden betaald. Zouden dergelijke bewerkingen als gebruik worden aangemerkt in de zin van artikel 124, 1, k DWU, dan zou dat wat ons betreft afbreuk doen aan zowel de regeling actieve veredeling, als aan het doel van artikel 124 DWU. Het doel van artikel 124, DWU is immers het niet-handhaven van de douaneschuld na de uitvoer van het niet naar zijn gebruiksdoel aangewend product. 

Gebruik speelt bij actieve veredeling naar onze mening dus geen rol. Artikel 124 lid 1 onder k DWU zou in de Zweedse zaak derhalve van toepassing moeten zijn. Uiteraard wachten wij de beslissing van het Hof van Justitie met belangstelling af. 

Onze ervaringen

Wij procederen veel, ook op douanegebied. Hoewel artikel 124 lid 1 onder k DWU nog in de kinderschoenen staat, hebben wij met de uitleg van dit artikel ook al de nodige (positieve) ervaringen opgedaan. Wilt u meer weten? Neem dan gerust contact met mij op.

Auteur

Wolkers_Arjan_foto.jpg

mr. Arjan Wolkers

Hertoghs advocaten-belastingkundigen B.V.
Rotterdam
Specialisme(n): Indirecte belastingen, Douane, procesvoering, fiscale geschillen
Profiel
Neem contact op voor een gratis consult
Fiscaalconsult

Fiscaalconsult is het kenniscentrum en online adviesplatform voor financiële of juridische dienstverleners, als ook controllers van ondernemingen die op zoek zijn naar fiscale expertise.

Fiscaalconsult
Kanaalpark 157
2321 JW Leiden

Volg ons op

 
Fiscaal nieuws ontvangen?

Fiscaal nieuws ontvangen?

Ja, stuur mij de nieuwsbrief met fiscale updates en ontwikkelingen. Gegevensverwerking en verzending overeenkomstig de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). U ontvangt maximaal 1 nieuwsbrief per week.

Controleer nu uw mailbox

U ontvangt een bericht met instructies om uw e-mailadres te bevestigen.

Fiscaalconsult © 2019. Alle rechten voorbehouden. Privacybeleid en disclaimer

Ready for Online Business
1
0
1