Schenken aan ex-partner: geen schenkbelasting door natuurlijke verbintenis!

Er wordt voldaan aan op de ex rustende verzorgingsverplichting, aldus rechtbank.
Bij een (echt)scheiding wordt aan de ex-partner wel eens meer toebedeeld dan juridisch verplicht is. Een dergelijke overbedeling is in veel gevallen als een schenking aan te merken. In de Successiewet bestaat voor een dergelijke overbedeling een vrijstelling indien er sprake is van een natuurlijke verbintenis. De belangrijke vraag voor de praktijk is, wanneer van een dergelijke natuurlijke verbintenis sprake is. De Belastingdienst is tot op heden erg terughoudend met deze vrijstelling. De uitspraak van de Rechtbank Zeeland-West-Brabant van september 2019 biedt wellicht ruimte voor oplossingen voor de praktijk.
12 mrt 2020 Laatst gewijzigd: 28 mrt 2020 Jurisprudentie mr. drs. Martijn van der Kroon

Rechtbank Zeeland-West-Brabant, oordeelt op 5 september 2019, ECLI:NL:RBZWB:2019:4072, dat een schenking aan de ex-echtgenote heeft gestrekt tot een voldoening van een natuurlijke verbintenis waarop de vrijstelling van art. 33 sub 12 Successiewet van toepassing is.

Wanneer is sprake van voldoening aan natuurlijke verbintenis?

Een schenking is vrijgesteld van schenkbelasting indien er met succes een beroep kan worden gedaan op het voldoen aan een natuurlijke verbintenis. Om hieraan te voldoen is de definitie die staat opgenomen in het Burgerlijke Wetboek (art. 6:3, lid 1, BW) van belang:

“Een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet-afdwingbare verbintenis. Daarvan is sprake wanneer iemand jegens een ander een dringende morele verplichting heeft van zodanige aard dat naleving daarvan, ofschoon rechtens niet afdwingbaar, naar maatschappelijke opvattingen als voldoening van een aan die ander toekomende prestatie moet worden aangemerkt.”

De Hoge Raad heeft d.d. 10 oktober 2014, ECLI:NL:HR:2014:2930, al bepaald dat genoemde “maatschappelijke opvattingen” objectief moeten worden bepaald. De mening van de schenker is daarbij dus irrelevant. Ook is uit rechtspraak naar voren gekomen dat daarbij de wederzijdse welstand en behoefte van de partijen van belang is. Oftewel, als de welstand van de een erg hoog is en er een duidelijk behoefte bij de ander is (omdat de eigen draagkracht zeer beperkt is) zal snel aan deze voorwaarde zijn voldaan, waardoor een natuurlijke verbintenis aanwezig zal zijn. Een duidelijke lijn is echter niet te trekken; de omstandigheden van het geval zullen beslissend zijn.

Rechtbank 5 september 2019: vernietiging aanslag schenkbelasting

Bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant (5 september 2019, ECLI:NL:RBZWB:2019:4072) lag de volgende situatie voor. De relatie tussen een man en een vrouw raakte in 2015 duurzaam ontwricht. Ondanks deze duurzame ontwrichting kopen de man en de vrouw nog tijdens hun huwelijk een woning van hun spaargeld. Hier gaan de vrouw en de kinderen samen in wonen. Vanwege het feit dat in januari 2016 de echtscheiding wordt uitgesproken, behoort de woning nog tot de bestaande huwelijksgoederengemeenschap. Dit betekent dat zowel de man als de vrouw ieder voor de helft gerechtigd zijn tot de woning.

Ten tijde van de afwikkeling van de echtscheiding verkrijgt de vrouw de gezamenlijke woning. De akte van verdeling geeft aan dat de waarde van de woning is vastgesteld op € 225.000. Dit betekent een overbedeling van de vrouw van € 112.500. In het echtscheidingsconvenant staat opgenomen dat de man hiermee voldoet aan een natuurlijke verbintenis. Hij vindt namelijk dat het zijn dwingende morele en fatsoenlijke plicht is er zorg voor te dragen dat zowel zijn (ex)echtgenote als zijn kinderen in dezelfde woning kunnen blijven wonen, wat voor de kinderen inmiddels een vertrouwde omgeving is.

Volgens de inspecteur is er echter geen sprake van een natuurlijke verbintenis en is de overbedeling van de woning een belaste schenking. Bij een beroep op de vrijstelling bij schenking in het kader van een natuurlijke verbintenis, ligt de bewijslijst bij de ontvanger. In casu dient de vrouw derhalve te bewijzen dat er sprake is van een natuurlijke verbintenis. De rechtbank vindt dat de vrouw in dit bewijs slaagt: zij maakt aannemelijk dat hetgeen zij heeft verkregen strekt tot voldoening van een natuurlijke verbintenis. Dit ligt met name in de relatie tussen de man en de vrouw: zij is thuis gebleven voor de zorg van de kinderen, terwijl de man voor het inkomen heeft gezorgd. Hierdoor heeft de vrouw geen werkervaring kunnen opdoen en is haar verdiencapaciteit dus ook beperkt. Daarnaast komt de vrouw niet in aanmerking voor een uitkering in Nederland vanwege verblijf in het buitenland.

Mede gelet op de inkomens- en vermogenspositie van de vrouw, is de rechtbank tot haar oordeel gekomen dat naar objectieve maatstaven verondersteld kan worden dat de man door middel van een dergelijke schenking voldoet aan de op hem rustende verzorgingsverplichting aan de vrouw. De rechtbank kijkt daarbij tevens naar de behoefte en welstand van zowel de man als de vrouw. Zodoende vernietigt de rechtbank de aanslag schenkbelasting en heeft belanghebbende zich met succes de vrijstelling schenkbelasting geclaimd vanwege het voldoen aan een natuurlijke verbintenis (conform art. 33 sub 12 Successiewet).

Fiscale aandachtspunten bij (echt)scheiding

Zoals uit deze uitspraak blijkt, kunnen de fiscale gevolgen van een scheiding vervelend uitpakken. Wij adviseren geregeld bij echtscheidingen als het gaat om dit soort kwesties. Daarbij zoeken wij altijd naar een optimale uitkomst, ook in fiscaal opzicht. Daarbij zijn bijvoorbeeld ook de fiscale gevolgen van alimentatieverplichtingen, hypotheekrente en pensioen (in eigen beheer) belangrijk.

Zoekt u naar mogelijkheden om de vrijstelling bij voldoening aan de natuurlijke verbintenis optimaal te benutten? Of heeft u een vraag over andere fiscale gevolgen bij echtscheiding (of einde geregistreerd partnerschap)?  Neemt u bij vragen gerust vrijblijvend contact met mij op.

Auteur

Kroon_van_der_Martijn.foto.jpg

mr. drs. Martijn van der Kroon

C&B More
Rotterdam
Specialisme(n): Bedrijfsopvolging, estate planning (schenken & erven), innovatiebox, werknemersparticipaties, (internationale) vennootschapsbelasting, inkomstenbelasting, ANBI, scheepvaart
Profiel
Neem contact op voor een gratis consult
Fiscaalconsult

Fiscaalconsult is het kenniscentrum en online adviesplatform voor financiële of juridische dienstverleners, als ook controllers van ondernemingen die op zoek zijn naar fiscale expertise.

Fiscaalconsult
Kanaalpark 157
2321 JW Leiden

Volg ons op

 
Fiscaal nieuws ontvangen?

Fiscaal nieuws ontvangen?

Ja, stuur mij de nieuwsbrief met fiscale updates en ontwikkelingen. Gegevensverwerking en verzending overeenkomstig de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). U ontvangt maximaal 1 nieuwsbrief per week.

Controleer nu uw mailbox

U ontvangt een bericht met instructies om uw e-mailadres te bevestigen.

Fiscaalconsult © 2019. Alle rechten voorbehouden. Privacybeleid en disclaimer

Ready for Online Business
1
0
1